Monday, April 20, 2015

ကိုးကန္႔ဆိုတာ တိုင္းရင္းသား ဟုတ္ မဟုတ္ ေသခ်ာဖတ္ၾကည့္...

ကုိးကန္႕ဆုိတာတုိင္းရင္းသားလား (သမိုင္းဆိုတာအလကားမွမဟုတ္တာ)

ကုိးကန္႕ဆုိတာ တရုပ္ေတြကုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႕က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူခုိင္းၿပီး ကုိးကန္႕အမည္ေပး ေနရာ ခ်ေပးလုိက္တာတဲ့ တကယ္ေတာ့ ကုိးကန္႕ဆုိတဲ့အမည္ကုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႕ကေပးခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေနာက္တခုက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႕က ကုိးကန္႕ေတြကုိေနရာခ်ေပးခဲ့တာမဟုတ္ပါဘူး၊
-
ကုိးကန္႕ဆုိၿပီးလူမ်ိဳးစု အျဖစ္ အဲဒီေနရာမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္(၃၀၀)ေက်ာ္ကထဲက ျဖစ္ထြန္းေနပါၿပီ၊ ျမန္မာဘုရင္ ယုိးဒယား(ထုိင္း)ကုိ စစ္ခ်ီတဲ့အခါမွာလည္း ကုိးကန္႕တပ္ဖြဲ႕ေတြပါ၀င္ တုိက္ခုိက္ခဲ့ေၾကာင္း သမုိင္း မွတ္တမ္းေတြ ရွိပါတယ္ ၊ျမန္မာဘုရင္ေတြ လက္ထက္ကထဲက အခု တရုပ္လက္ထဲက ဆစ္ေဆာင္ပန္နားနဲ႕ အတူ လက္ေအာက္ခံ နယ္ေျမျဖစ္ခဲ့ပါတယ္၊ ဆစ္ေဆာင္ပန္းနားဟာ တရုပ္နဲ႕ ျမန္မာျပည္ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ နယ္ခ်ဲ႕ အဂၤလိပ္ ေတြ ၁၈၈၆ ဇူလုိင္လ ပီကင္း ပထမဆုံး ႏွစ္ႏုိင္ငံ နယ္နမိတ္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္တဲ့အခါမွာ မ်က္ႏွာလုပ္ၿပီး တရုပ္ကုိေပးခဲ့တဲ့၊ ဗမာဘုရင ္ပုိင္ရွမ္းနယ္ ၁၂နယ္ပါဘဲ၊ အင္း၀ေခတ္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ေတြကထည္းက ကုိးကန္႕နယ္ေျမကရွိေနပါၿပီ။
-
၁၈၉၄မတ္လၾကေတာ့ လန္ဒန္မွာတရုပ္နဲ႕အဂၤလိပ္ နယ္နမိတ္ စာခ်ဳပ္ထပ္ခ်ဳပ္ၿပီး တရုပ္က သူပုိင္တယ္ဆုိၿပီး ေတာင္းတဲ့ ကုိးကန္႕နယ္၊ က်ိဳင္းတုံဖက္က က်ိဳင္းဟုံးနယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္က မုိင္းလင္းနယ္ေတြကုိ တရုပ္ကုိ ျပန္လႊဲေပးခဲ့ပါတယ္၊
-ကုိးကန္႕ဆုိတာ တရုပ္ေတြကုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႕က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူခုိင္းၿပီး ကုိးကန္႕အမည္ေပးေနရာခ်ေပးလုိက္တာတဲ့။
တကယ္ေတာ့ကုိးကန္႕ဆုိတဲ့အမည္ကုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႕ကေပးခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။
ေနာက္တခုက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႕က ကုိးကန္႕ေတြကုိေနရာခ်ေပးခဲ့တာမဟုတ္ပါဘူး၊
-
ကုိးကန္႕ဆုိၿပီးလူမ်ိဳးစု အျဖစ္အဲဒီေနရာမွာလြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္(၃၀၀)ေက်ာ္ကထဲက ျဖစ္ထြန္းေနပါၿပီ၊ျမန္မာဘုရင္ ယုိးဒယား(ထုိင္း)ကုိစစ္ခ်ီတဲ့အခါမွာလည္း ကုိးကန္႕တပ္ဖြဲ႕ေတြပါ၀င္တုိက္ခုိက္ခဲ့ေၾကာင္းသမုိင္းမွတ္တမ္းေတြရွိပါတယ္
၊ျမန္မာဘုရင္ေတြလက္ထက္ကထဲကအခုတရုပ္လက္ထဲက ဆစ္ေဆာင္ပန္နားနဲ႕
အတူ လက္ေအာက္ခံနယ္ေျမျဖစ္ခဲ့ပါတယ္၊ဆစ္ေဆာင္ပန္းနားဟာ တရုပ္နဲ႕ ျမန္မာျပည္ကုိအုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္ ေတြ၁၈၈၆ ဇူလုိင္လ ပီကင္း ပထမဆုံးႏွစ္ႏုိင္ငံနယ္နမိတ္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္တဲ့အခါမွာမ်က္ႏွာလုပ္ၿပီး တရုပ္ကုိေပးခဲ့တဲ့၊ဗမာဘုရင္ပုိင္ရွမ္းနယ္၁၂နယ္ပါဘဲ၊အင္း၀ေခတ္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ေတြကထည္းက ကုိးကန္႕နယ္ေျမကရွိေနပါၿပီ။
-
၁၈၉၄မတ္လၾကေတာ့ လန္ဒန္မွာတရုပ္နဲ႕အဂၤလိပ္ နယ္နမိတ္စာခ်ဳပ္ထပ္ခ်ဳပ္ၿပီး တရုပ္ကသူပုိင္တယ္ဆုိၿပီးေတာင္းတဲ့ကုိးကန္႕နယ္၊က်ိဳင္းတုံဖက္ကက်ိဳင္းဟုံးနယ္၊
ရွမ္းျပည္နယ္က မုိင္းလင္းနယ္ေတြကုိ တရုပ္ကုိျပန္လႊဲေပးခဲ့ပါတယ္၊
-

ဒါေပမဲ့အဲ့ ဒီလႊဲေျပာင္းတဲ့စာခ်ဳပ္မွာ အဲသည္နယ္ေတြကုိ အဂၤလိပ္အစုိးရ သေဘာမတူဘဲ အျခားသုိ႕လႊဲေျပာင္း ေရာင္းခ်ျခင္း မျပဳဖုိ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ သေဘာတူညီခ်က္ကုိပါ ထည့္ထားခဲ့ပါတယ္၊အဂၤလိပ္အစုိးရ တြက္ဆတဲ့အတုိင္းပါဘဲ၊ တရုပ္က ျပင္သစ္- အင္ဒုိခ်ိဳင္းနားသီးျခား နယ္နမိတ္ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အဂၤလိပ္အစုိးရကုိ မတုိင္ပင္ဘဲ ျမန္မာစီက ယူထားတဲ့ က်ိဳင္းဟုန္းနဲ႕မုိင္းလင္းနယ္ေတြကုိ သေဘာတူညီမႈ အစိတ္အပုိင္းတခုအေနနဲ႕ ျပင္သစ္ကုိ ေပးခ်လုိက္ပါေတာ့တယ္။
-
သည္အခ်ိန္မွာ ကုိးကန္႕နယ္ႀကီးကုိ ျမန္မာဘုရင္ ပုိင္ ဆုိတာေသေသျခာျခာ မေလ့လာရေသးခင္ တရုပ္က သူပုိင္တယ္ဆုိၿပီး အတင္းေတာင္းလာလုိ႕ ေပးလုိက္ရတဲ့ ၊ သံလြင္ျမစ္ကုိ ကူးရမဲ့အခ်က္အျခာ ကြမ္းလုံ ကူးတုိ႕ဆိပ္ေနရာ ပါ၀င္ေနတဲ့ ကုိးကန္႕နယ္ေျမႀကီးကုိ မွားေပးၿပီးမွ ျပန္လုိျခင္ေနတဲ့ အဂၤလိပ္အစုိးရအဖုိ႕ကေတာ့ အကြက္ပါဘဲ၊ ႏွစ္ဦးသေဘာတူနယ္နမိတ္စာခ်ဳပ္ကုိ တရုပ္ေဖါက္ဖ်က္တယ္ ဆုိၿပီးတရုပ္စီက ကုိးကန္႕နယ္ကုိအတင္းျပန္ ေတာင္းပါေတာ့တယ္။
-
စာခ်ဳပ္ပါကတိေဖါက္ဖ်က္တဲ့တရုပ္လည္း မေနသာေတာ့ပါဘူး၊
ေအာင့္သည္းေအာင့္သက္နဲ႕ဘဲ ၁၈၉၇မွာ ကုိးကန္႕နယ္ကုိျမန္မာျပည္ အဂၤလိပ္အစုိးရလက္ထဲျပန္အပ္ရပါေတာ့တယ္။
အဂၤလိပ္အစုိးရလည္းဆာေဂ်ာ့စေကာ့ ဦးေဆာင္ၿပီး တရုပ္နဲ႕ျမန္မာနယ္နမိတ္ကုိ
အတိအက်တုိင္းထြာျခင္း၊ေက်ာက္တုိင္စုိက္ျခင္းတုိ႕ကုိျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
အဂ္လိပ္ဟာ၁၈၉၈နဲ႕၁၈၉၉ခုႏွစ္အတြင္းမွာေတာ့တရုပ္ပုိင္ယူနန္နယ္နဲ႕ ကုိးကန္႕နယ္ကုိစံနစ္တက်ပုိင္းျခားေရးဆြဲႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။
-
ကုိလုိနီေခတ္မွာေတာ့အဂၤလိပ္အစုိးရဟာကုိးကန္႕နယ္ကုိေဒသခံပေဒသရာဇၤ
ေတြကုိအာဏာေပးလုိ႕ေစာ္ဘြားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကုိ အသက္သြင္းခဲ့ပါတယ္။
၁၈၉၇မွာ ကုိးကန္႕ၿမိဳ႕စား ယန္ေကာ့က်င္ကုိ အမႈထမ္းေကာင္းတံဆိပ္(ATM)ဆုတံဆိပ္၊၁၉၃၂ နယ္ေျမဆူပူမႈကုိႏွိမ္ႏွင္းခဲ့တဲ့ ကုိးကန္႕ၿမိဳ႕စား ယန္၀င္ပင္ကုိေငြဓါးဆု(TDM) စတဲ့ဆုေတြ ကုိအဂၤလိပ္အစုိးရက
ေပးအပ္ခဲ့ေၾကာင္း မွတ္စုေတြဖတ္ရပါတယ္။
-
ပါလီမန္ဒီမုိကေရစီေခတ္၁၉၅၅ ေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္အေနနဲ႕
နယ္စပ္ေဒသေတြနယ္နမိတ္ထင္ရွားပီျပင္ေစဖုိ႕ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။
ဗုိလ္မႈးႀကီးေစာျမင့္ဦးစီးယိမ္းႏြဲ႕ပါးစစ္တံခြန္အဖြဲ႕ ဟာ ကုိးကန္႕နယ္ကုိ
ဧၿပီလအတြင္းေရာက္လာၾကပါတယ္။
-
အဲသည္လုိေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ ကုိးကန္႕ေတြက ယိမ္းႏြဲ႕
ပါးစစ္တံခြန္အဖြဲ႕ကုိ အခ်က္(၃)ခ်က္ေတာင္းဆုိၾကပါတယ္၊
-
(၁) ကုိးကန္႕သားတုိ႕သည္ဘုိးဘြားစဥ္ဆက္ ရာစုႏွစ္မ်ားစြာခ်ီၿပီးေမြးဖြားေနထုိင္ခဲ့ၾကသူမ်ားျဖစ္ပါသည္၊
ထုိ႕အျပင္ျမန္မာဘုရင္လက္ေအာက္တြင္စစ္မႈထမ္း၊ရိတ္ခါေတာ္ႏွင့္လက္ေဆာင္
ပဏာမ်ားမပ်က္မကြက္ဆက္သေနခဲ့ေသာလူမ်ားျဖစ္ပါသည္၊
ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးကုိလည္းဆင္ႏြဲခဲ့ၿပီးတရုပ္ျဖဴက်ဴးေက်ာ္စစ္ကုိလည္း
တြန္းလွန္တုိက္ခုိက္ခဲ့ပါသည္၊ ထုီ႕ေၾကာင့္သူတုိ႕ကုိတရုပ္လုိ႕မေခၚဘဲ ကုိးကန္႕တုိင္းရင္းသားလုိ႕တရား၀င္ေခၚဆုိဆက္ဆံေပးပါရန္။
-
(၂)ကုိးကန္႕ေဒသတြင္အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းအတြက္စုိက္ပ်ိဳးေနရသည့္
ဘိန္းအစားအျခားစုိက္ပ်ိဳးေရးအျခားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ထြန္းလာေရး
အစုိးရမွအကူအညီေပးရန္။
-
(၃)ကုိးကန္႕ေဒသသည္ တရုပ္ပုိင္နယ္ေျမထဲေရာက္ခဲ့ဘူးသည့္အတြက္ တရုပ္မွ အခြင့္သာတုိင္းယင္းတုိ႕ပုိင္နယ္နမိတ္ဟုေတာင္းဆုိျခင္း၊အခြင့္သာလွ်င္တရုပ္တပ္
မ်ား၀င္ေရာက္တပ္စြဲျခင္း၊ျမန္မာဖက္မွစုိက္ထားေသာနယ္နမိတ္ေက်ာက္တုိင္မ်ား
ကုိဖ်က္ဆီးျခင္း၊စသည္တုိ႕မၾကာခဏျပဳလုပ္ၾကသျဖင့္ ျမန္မာအစုိးရအေနျဖင့္ ကုိးကန္႕နယ္သားမ်ားအား ျပည္တြင္းျပည္ပရန္မ်ားမွကာကြယ္ေပးရန္ဆုိတဲ့
အခ်က္(၃)ခ်က္ဘဲျဖစ္ပါတယ္၊
-
၁၉၅၆ ေမလ မွာေတာ့ ယိမ္းႏြဲ႕ပါးစစ္တံခြန္အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္မႈးႀကီးေစာျမင့္ က ျပည္ေထာင္စုအစုိးရစီကုိနယ္စပ္ေဒသမ်ားနဲ႕ပတ္သက္တဲ့အစီရင္ခံစာ
ကုိတင္သြင္းႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။
-
ေနာက္ေတာ့ အဲ့ဒီတရုပ္နဲ႕နယ္နမိတ္အျငင္းပြားေနတဲ့နယ္ျခားေဒသေတြကုိ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကတုိက္ရုိက္အုပ္ခ်ဳပ္ဖုိ႕ နယ္ျခားေဒသ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရာရွိခ်ဳပ္ရုံးကုိ လႊတ္ေတာ္ကဖြဲ႕စည္းေပးခဲ့ပါတယ္၊
ကုိးကန္႕ေဒသ နယ္ျခားခရုိင္၀န္အျဖစ္ ဗုိလ္မႈးသန္းလႈိင္(ေနာင္ သမ၀ါယမ၀န္ႀကီး)၊ ခရုိင္၀န္ဧ။္နယ္ျခား၀န္ေထာက္ က ဗုိလ္ႀကီးေအာင္လြင္(က်ေနာ္တုိ႕ဗုိလ္ျဖစ္ခါစက ကကထူးG1ႀကီး ျဖစ္ပါတယ္
-
ကုိးကန္႕ကုိလက္ေတြ႕အနီးကပ္တာ၀န္ယူရသည္ကေတာ့ ဗုိလ္ႀကီးေက်ာ္စြာ
(ေနာင္ ဗုိလ္မႈးႀကီးသူရေက်ာ္စြာ စစ္ကုိင္းတုိင္းေကာင္စီ) တုိ႕ျဖစ္ပါတယ္၊ သည္ေနရာမွာ ပါလီမန္ဒီမုိကေရစီအစုိးရအေနနဲ႕ နယ္စပ္ေဒသအုပ္ခ်ဳပ္သူေတြကုိ တပ္က အရာရွိေတြကုိဘဲ ခန္႕အပ္ခဲ့တာေတြ႕ရမွာပါ။
-
ပါလီမန္ဒီမုိကေရစီအစုိးရ က ကုိးကန္႕ေဒသက ရလာတဲ့အေထာက္အထား၊သမုိင္းမွတ္တမ္း၊ဓါတ္ပုံ၊ေတြကုိ သမုိင္းပညာရွင္ေတြ နဲ႕တုိက္ဆုိင္စစ္ေဆးၿပီးေတာ့ ကုိးကန္႕ကုိတုိင္းရင္းသားအျဖစ္သတ္မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္၊
ႏုိင္ငံေတာ္ ကတုိက္ရုိက္ဖြဲ႕စည္းတဲ့အမ်ိဳးသားမွတ္ပုံတင္အဖြဲ႕ကုိ ကုိးကန္႕ေဒသေစလႊတ္ၿပီးလူဦးေရသန္းေခါင္စာရင္း နဲ႕မွတ္ပုံတင္ေတြ
စီစစ္ထုတ္ေပးေစခဲ့ပါတယ္
(ဖုန္ၾကားရွင္တုိ႕လက္ထက္လူဦးေရတုိးခ်က္ၾကမ္းတာကေတာ့ တပုိင္းပါ၊
-
၁၉၄ရ မွာကုိးကန္႕ဟာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕(၃၃)ခုေျမာက္ေစာ္ဘြား
နယ္ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး ယန္က်င့္ဆုိင္က ပထမဆုံးေစာ္ဘြားျဖစ္ခဲ့ပါတယ္၊ ကုိးကန္႕ဟာမ်ိဳးႏြယ္စုအလုိက္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့နယ္ေျမျဖစ္ၿပီး ဟန္၊ယန္၊ေလာ္၊ခ်င္နဲ႕ဖုန္မိသားစု တုိ႕ပါ၀င္ပါတယ္
-
၁၉၄ရေဖေဖၚ၀ါရီမွာေတာ့ပင္လုံစာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထုိးတဲ့ပြဲမွာေတာ့ကုိးကန္႔
ေစာ္ဘြားတက္ေရာက္ခဲ့ၿပီးေတာင္တန္းျပည္မေပါင္းစည္းေရးကုိေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္ပုိင္းလြတ္လပ္ေရးရၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ ကုိးကန္႕ေစာ္ဘြားယန္က်င့္ဆုိင္ဟာ
အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီးညီျဖစ္သူ ယန္က်င့္ရွိန္း(Jimmy Yang) ကေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္အေနနဲ႕တုိင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္မွာပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။
ယန္က်င့္ဆုိင္ဆုိရင္ရွမ္းျပည္နယ္အစုိးရအဖြဲ႕မွာ ဘဏာေရး၀န္ႀကီးအျဖစ္
ေတာင္တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။
-
တရုပ္ျဖဴ တရုပ္နီေတြရဲ႕ ခေလာက္ဆန္မႈ၊ဖုန္ၾကားရွင္ နဲ႕ဗကပ အုပ္စုကုိးကန္႕ကုိ အုပ္စုိးႏုိင္ခဲ့မႈေတြေၾကာင့္ဗမာဘုရင္ေတြလက္ထက္ကထဲကလက္ေအာက္ခံနယ္
အၿဖစ္သက္စာရွိရွိ ေနခဲ့ ယုိးဒယားကုိတုိက္တုံးကလည္းပါခဲ့နယ္ခ်ဲ႕ေတာ္လွန္ေရး၊
ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရး၊လြတ္လပ္ေရးတုိက္ပြဲ၊တရုပ္ျဖဴက်ဴးေက်ာ္စစ္္
ေတြမွာေတာင္တန္းျပည္မ ေသြးျခင္းထပ္ေက်ာျခင္းကပ္ခဲ့တဲ့
ကုိးကန္႕တုိင္ရင္းသားစစ္စစ္ေတြမွာမ်ိဳးခ်စ္စိတ္ အပ်ိဳရည္ပ်က္ခဲ့ရသလုိ
သာယာတဲ့ကုိးကန္႕ေဒသေလးလည္း မီးလွ်ံေတြၾကား အုိမင္းမစြမ္းျဖစ္သြားခဲ့ရပါၿပီ။
===============
Khin Mg Thant

0 comments: