Monday, June 21, 2010

မြန္သမိုင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာႏိုင္ပန္းလွ ကြယ္လြန္


ေဒါက္တာ ႏိုင္ပန္းလွ
ခက္ထန္ Monday, June 21, 2010 .

သမိုင္းႏွင့္ မြန္-ျမန္မာ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ပညာရွင္ ေဒါက္တာ ႏိုင္ပန္းလွသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ေလျဖတ္ ထားသည့္ ဒဏ္ျဖင့္ ကြယ္လြန္ သြားေၾကာင္း သိရသည္။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ အသက္ ၈၈ ႏွစ္ ရွိၿပီျဖစ္သည္။

“တခ်ိဳ႕က ႐ူးတယ္ ဆိုခ်င္ဆို၊ က်ေနာ္ ရွိေနတုန္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္ပိုင္ မြန္ဘာသာ စကားကို ေပ်ာက္မသြား ေစခ်င္ဘူး” ဟု ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ မတ္လက The Nation သတင္းစာႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေဒါက္တာ ႏိုင္ပန္းလွက ေျပာခဲ့သည္။

မြန္ဘာသာ စကားသည္ မထိန္းသိမ္းလွ်င္ အႏွစ္ ၄၀ အတြင္း ကြယ္ေပ်ာက္ ေတာ့မည္ဟု အဆိုပါ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျပာထားၿပီး The Nation သတင္းစာက မြန္ဘာသာ စကားကို ကယ္တင္သူ ဟူ၍ ရည္ၫႊန္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ေဒါက္တာႏိုင္ပန္းလွသည္ ဂ်ပန္မွ ျပန္ေရာက္ခ်ိန္မွစ၍ ေခတ္ေဟာင္းႏွင့္ ေခတ္သစ္ မြန္ေက်ာက္စာႏွင့္ စာေပကို ရန္ကုန္တြင္ သင္ၾကားပို႔ခ်ခဲ့ၿပီး မြန္ပညာရွင္ မ်ိဳးဆက္သစ္မ်ားကိုလည္း ေမြးထုတ္ေပးခဲ့သည္။

“ေအာက္တိုဘာ မွာ တလ ေဆး႐ံုတက္ရတယ္။ ေလျဖတ္သလိုျဖစ္ၿပီး စကားသိပ္မေျပာႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ေဆး႐ံုမွာ တလေနၿပီး ျပန္ဆင္းလာတယ္။ ေရာဂါ ျပန္ေဖာက္လာၿပီးမွ ဆံုးသြားတာ” ဟု ေဒါက္တာႏိုင္ပန္းလွ၏ သမီးတဦးျဖစ္သူ မိေပါ့ပ္က ေျပာသည္။

ဖခင္ျဖစ္သူ ေဒါက္တာႏိုင္ပန္းလွသည္ မြန္ဘာသာစကား၊ စာေပႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအတြက္ မ်ားစြာလုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့သျဖင့္ ဂုဏ္ယူေၾကာင္း မိေပါ့ပ္က ဆက္လက္ေျပာျပသည္။

ေဒါက္တာႏိုင္ပန္းလွသည္ ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕အနီးရွိ ပတ္လတ္ေက်းရြာမွ ေတြ႔ရွိရသည့္ မြန္ေပမူကို အေျချပဳ၍ မြန္ႏွင့္ ျမန္မာ ေပမူမ်ား၊ ဦးကုလားရာဇဝင္၊ မွန္နန္းရာဇဝင္တို႔ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးကာ “ရာဇာဓိရာဇ္ အေရးေတာ္ပံုက်မ္း” ကို ျပဳစုခဲ့ရာ ေနာက္အက်ဆံုးႏွင့္ အျပည့္စံုဆံုး က်မ္းအျဖစ္ ထင္ရွားသည္။

ရာဇာဓိရာဇ္ အေရးေတာ္ပံုက်မ္းကို ၁၉၅၈ ခုႏွစ္တြင္ မြန္ဘာျဖင့္ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားႏွင့္တကြ ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသနအသင္းမွ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ေနာင္ ဆယ္ႏွစ္ အၾကာတြင္မွ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝခဲ့သည္။

ေဒါက္တာႏိုင္ပန္းလွကို ကရင္ျပည္နယ္၊ ဂ်ိဳင္းျမစ္ေပၚရွိ ေကာ့ဗိန္းရြာတြင္ ၁၉၂၃ ခုႏွစ္က ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ရွိ ကရင္ ေကဘီအမ္ အထက္တန္းေက်ာင္း၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ၿမိဳ႕မ အထက္တန္းေက်ာင္းတို႔တြင္ ပညာသင္ယူသည္။

၁၉၅၃ ခုႏွစ္တြင္ ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာန၌ မြန္ယဥ္ေက်းမႈ အထက္တန္းအရာရွိအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္သည္။ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္၌ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ႏွီးေႏွာ ဖလွယ္ပြဲအတြက္ ၃ လၾကာ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ၁၉၈၆ တြင္ အစိုးရဝန္ထမ္း အျဖစ္မွ အနားယူသည္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ တိုက်ိဳတကၠသိုလ္၌ ဧည့္ပါေမာကၡအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ရင္း သမိုင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဆိုင္ရာ စာအုပ္ ၄ အုပ္ကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေဝသည္။

၁၉၉၁ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ ေလာ့စ္အိန္ဂ်ယ္လိစ္ရွိ Pacific Western တကၠသိုလ္မွ ယဥ္ေက်းမႈ မႏုႆေဗဒ အထူးျပဳျဖင့္ B.Sc ႏွင့္ Ph.D ဘြဲ႔မ်ားကို ဂုဏ္ထူးႏွင့္ ရရွိခဲ့သည္။

၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ မြန္ဓမၼသတ္ ၁၁ မ်ိဳးကို က်မ္းျပဳသျဖင့္ ဥပေဒ ပါရဂူ (LL.D) ဘြဲ႔ကို ယင္းတကၠသိုလ္မွပင္ ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ခံရသည္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၊ အိုကီနာဝါကြ်န္းရွိ ေမယိုတကၠသိုလ္၌ အၿမဲတမ္း ပါေမာကၡအျဖစ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ သမိုင္းဘာသာရပ္မ်ားကို ပို႔ခ်ေပးခဲ့သည္။ ျမန္မာ့ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ဦးစီးဌာနတြင္လည္း သုေတသနမႉးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသးသည္။

ေဒါက္တာ ႏိုင္ပန္းလွသည္ အသက္ ၇၀ နားနီးတြင္မွ အဆင့္ျမင့္ဘြဲ႔မ်ားကို ဆက္တိုက္ ရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

သတင္းမွတ္တမ္း ။ မူရင္း www.irrawaddy.org/bur

0 comments: